Дата: 2020-01-30 08:36:55 | Номер новости: 72090 | Постоянная ссылка | Источник: Министерство энергетики РТ | Автор -Минтопэнерго | Ссылка на источник

ШАГ БАЖЫ КЕЛДИ, БҮДҮҮ АЙЫ ҮНДҮ

Тываларның улуг «сеткил сергеп байырлаар» Шагааның бүдүү айы үнүп келгенде, ук сѳстүң ужур-утказын сактып көрээлиңер! Шагаа – тыва улустуң бурун шагдан бээр дээрде айны санап тургаш, эрги чылды аъткарып үдээри болгаш үнүп келген чаа чылды база часты уткуурунуӊ байырлалы. Шагаа дээрге «Шагныӊ чаазы» - Чаа чылдыӊ эгези азы «шаг» (үе) болгаш «аа» (аа сүт) деп ийи сөстен тургустунган чиңгине тыва сөс болур. Тывалар чаа үениң келгенин чаш төлдүң чаларап төрүттүнгени болгаш иениң аа сүдү ышкаш арыг деп сүзүглеп турганындан Шагаа үезин «ак» ыдыктыг деп билип чораан. Шагаага белеткенир үжен хонуктуӊ чымыштыг үезин бүдүү айы дээр. Бо чылын Шагааның бүдүү айы январь 25-тен февраль 23-ке чедир уламчылаар. Бо үеде кижи бүрүзү Шагаага белеткенип, аал-оранын арыглап, харга кактаныр. Чыл дургузуда чыглып келген бок-сакты, хир-чамны арыглаар. Чүгле даштыкы чүүлдерни арыглаар эвес, кижи бодунуӊ сагыш-сеткилин, үзел-бодалдарын арыглаары база чугула. Бүдүү айныӊ кол утказы - белеткел болгаш кижиниӊ даштыкы база иштики арыгланыышкыны болур. Хүндүлүг чонувус! Шагаага белеткенир чымыштыг бүдүү айы үнүп келгенде, аал-ораныңарның девискээрин аштап, ол ышкаш бодуңарның сагыш-сеткилиңерни арыглап, сүзүглеп, ыдыктыг байырлалывысты уткуурунга белеткениринче кыйгырдывыс!!!

Поделиться в сети
ВК FB